د تېلو د بیو لوړوالی؛ د خلکو د اندیښنو په وړاندې د زیرمو ډاډمن کول
په نړیوالو بازارونو کې د ګازو او تیلو د بیو د لوړېدو سره، د افغانستان په کورنیو بازارونو باندې یې هم اغیز احساس شوی دی.
د عرضې کموالی، د تقاضا زیاتوالی او د نفتي توکو د لیږد ستونزې د دې زیاتوالي اصلي عوامل بلل کیږي.
د اسلامي امارت چارواکي وايي چې دوی هڅه کړې چې د بیو د ډیر لوړېدو مخه ونیسي.
د دوی په وینا، په افغانستان کې د نفتي توکو بیې د ګاونډیو هیوادونو په پرتله د ۴۰ او ۶۰ سلنې ترمنځ ټیټې ساتل شوي دي.
د افغانستان د اماراتو د نفتي توکو او ګازو شرکت ویاند کوچي یوسفزي زیاته کړه: “هره ورځ نږدې ۱۵۰۰۰ ټنه نفتي توکي هیواد ته واردیږي، او په دې توګه موږ خپلو هیوادوالو ته ډاډ ورکوو چې زموږ په ستراتیژیکو زیرمو کې کافي نفتي او ګاز شتون لري او موږ هڅه کوو چې د هیواد په بازارونو کې د ګازو او تیلو د بیو د لوړېدو مخه ونیسو.”
د اسلامي امارت د نفتي توکو د بیو د کنټرول ډاډ د دې حقیقت سره سره راځي چې یوازې په تیره ورځ کې بیې څلور افغانۍ لوړې شوې دي.
خو یو شمېر موټر چلوونکي او ښاریان د بیو د لوړېدو په اړه شکایت کوي او وايي چې دې وضعیت د دوی د ژوند او کار لګښتونه زیات کړي دي.
یو موټر چلوونکي، فرشاد وویل: “د ډیزل یو لیتر ۷۰ افغانۍ او پټرول ۶۶ افغانۍ لګښت لري. زه په شهر نو کې کار کوم، نو زه له یوې خوا څخه بلې خوا ته موټر چلوم، او زما ګاز یا سونګ مواد ختمیږي.”
د کابل یو اوسیدونکی، نجیب الله زیاته کړه: “په تیره اونۍ کې بیه ډیره لوړه شوې ده. که موږ له ایران څخه واردوو، نو اوس مهال جګړه روانه ده، او سونګ مواد باید د ازبکستان، ترکمنستان او روسیې له لارې وارد شي.”
په ورته وخت کې، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونه هم ډاډ ورکوي چې د هیواد په بازارونو کې د پټرولیم محصولات ډیر دي او سوداګر هڅه کوي چې نور هم وارد کړي.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې اجرایوي رییس محمد ولي امیني ټینګار وکړ چې: “د نړۍ وضعیت ته په پام سره د تیلو د بیو لوړوالی طبیعي دی. اوس مهال په هیواد کې د تیلو او ګازو ډیر مقدار شتون لري، او تیل هره ورځ د آقینې، تورغونډۍ او نورو بندرونو څخه واردیږي.”
دا په داسې حال کې ده چې افغانستان لاهم د سیمې هیوادونو، په ځانګړې توګه د ایران، روسیې او ترکمنستان څخه د تیلو وارداتو پورې تړلی دی، او په نړیوالو بازارونو او ترانسپورتي لارو کې هر ډول بدلون کولی شي په مستقیم ډول په هیواد کې په نرخونو اغیزه وکړي.
لومړی نظر وکړئ on "د تېلو د بیو لوړوالی؛ د خلکو د اندیښنو په وړاندې د زیرمو ډاډمن کول"