د ځمکې لاندې اوبو ډېر استخراج د هرات د اوبو سرچینې ګواښي

د ژورو څاګانو کیندل او د لمریزو تختو په کارولو سره د ځمکې لاندې اوبو ایستل په هرات ولایت کې د ځمکې لاندې اوبو سرچینې په جدي توګه ګواښلي دي.

په هرات کې سیمه ییز چارواکي وايي چې د ځمکې لاندې اوبو د ډیر استخراج د مخنیوي لپاره په ژورو څاګانو کې د اوبو میټرونه نصب شوي دي.

“په هرات ولایت کې د اوبو کمښت یوه ستونزه ګرځیدلې ده. اوبه په سمه توګه نه اداره کیږي او په بې توپیره توګه کارول کیږي. په هرات کې د کرنیزو اوبو کاروونکو ټولنې مشر غلام حبیب هاشمي وویل: “د هغه څه پر بنسټ چې موږ یې ګورو، د ځمکې لاندې اوبو کچه هره ورځ راټیټیږي، او که دا لړۍ دوام ومومي، د هرات او د افغانستان ډیری سیمې به د استوګنې وړ نه شي،” د کرنې کارپوه جاسم اسلمي وویل. څاګانې وچیږي، کرنیزې ځمکې ویجاړیږي، او د کرنې یا حتی څښاک لپاره به اوبه پاتې نشي.”

د ځمکې لاندې اوبو د کچې کمښت د سطحې او روانې اوبو د کمښت لامل هم شوی دی.

په هرات کې یو شمېر بزګران وايي چې د دوی ویالې وچې شوې دي او د هریرود سیند اوبه د دوی کروندو او باغونو ته نه رسیږي.

“ډیری خلکو ژورې څاګانې کیندلي دي او د لمریزې انرژۍ په کارولو سره د ځمکې لاندې اوبه استخراجوي، پرته له دې چې د ویالې وچیدو ته پاملرنه وکړي. د ځمکې لاندې اوبو کچه ټیټه شوې او د سطحې اوبه هم ټیټې شوې دي.”

یو بل بزګر کمال الدین جلالي وویل: “د ژورو څاګانو د پراخ کیندلو له امله، د سطحې اوبه وچې شوې دي. د اوبو کچه ډیره ښکته شوې ده؛ هغه چینه چې پخوا به په یو متر کې اوبو ته رسیده اوس حتی په شپږو مترو کې اوبه نلري. “ویالې او د سطحې اوبو سرچینې وچې شوې دي.”

د اوبو سرچینو د متخصصینو په وینا، د ځمکې لاندې اوبو له ۹۰ سلنې څخه ډیر د کرنیزو ځمکو او باغونو د خړوبولو لپاره کارول کیږي.

دوی وايي چې د څاڅکو اوبو لګولو سیسټمونو ته وده ورکول د ځمکې لاندې اوبو د ضایع کیدو مخنیوي لپاره یو له مهمو حلونو څخه دی.

“موږ باید د هغو فصلونو کرلو ته مخه کړو چې لږو اوبو ته اړتیا لري. تر ټولو مهمه دا چې موږ باید د اوبو لګولو عصري طریقې وکاروو، یو داسې اقدام چې د اوبو د کمښت بحران کمولو کې اغیزمن وي،” د اوبو سرچینو متخصص نظام الدین تیموري وویل.

په وروستیو کلونو کې، د هرات په ښار او ولسوالیو کې د خلکو او بزګرانو لخوا په زرګونو ژورې څاګانې کیندل شوي دي. د لمریزې تختې هم د سهار څخه تر ماښامه پورې د لسګونو مترو ژوروالي څخه د ځمکې لاندې اوبه استخراجوي.

منبع