د خراسان ډلې باطل خیال مات شو؛ له خیانت څخه تر بند پورې د پردې تر شا واقعیتونه
د ترکیې د ملي استخباراتو اداره (میت) په وروستیو عملیاتو کې د اسلامي دولت د خراسان څانګې د رسنیز برخې د یو مهم غړي او لوړپوړي مدیر، احمد کازانچي نیول کېدل یو ځل بیا د هغو ټکان ورکوونکو واقعیتونو څخه پرده پورته کړه چې د دغې ترهګرې شبکې د شوره ډک تبلیغاتي ماشین لاندې پټ دي. دې پېښې وښودله چې دا ډله د هغه ستر او وېرونکي ځواک برخلاف چې د لرلو ادعا یې کوي، له دننه څخه له سختې کمزورۍ، ژورې بې‌باورۍ او د خپل بقا له شدید بحران سره لاس او ګریوان دی.

د مستعدو بحران او د رسنیز جوړښت چټک له منځه تلل
د داعش د خراسان څانګې د تشکیلاتي جوړښت دقیقې ارزونې دا په ډاګه کړه چې دا ترهګره ډله د مسلکي جوړښت او د خپلو مستعد ځواک د ساتلو په برخه کې له یو فلج او ژور بحران سره مخ ده. د سیمې د استخباراتي او امنیتي ادارو پرله ‌پسې اوهدفمندو ګوزارونو د دې شبکې مدیریتي جوړښت تر هغه بریده سخت زیانمن کړی چې د دوی د رسنیزې او تبلیغاتي برخې د دړې وړې کېدو بهیر بې‌سارې چټکتیا موندلې ده.
ددې تشکیلاتي بحران روښانه نښه د دې ډلې د لوړپوړو رسنیزو عناصرو د نیول کېدو په جریان کې لیدل کېدای شي. وروسته له هغه چې د داعش خراسان د ترکي ژبو رسنیو پخوانی مهم او مسوول مقام، اوزګور آلتون د امنیتي بنسټونو لخوا ښکار او ونیول شو؛ دغه تشکیلات د بیړې او ناچارۍ له مخې، احمد کازانچي چې په مستعارو نومونو ابو عبیده او ابو ابراهیم مشهور و، د هغه د ځایناستي په توګه وټاکه.

په تپو تیارو کې د پټو مشرانو په چوپړ کې سوند توکي (قربانيان)
له دې سره سره، د کازانچي د فعالیت دوره هم ډېره لنډه وه؛ د ترکیې د ملي استخباراتو سازمان (میت) لخوا د هغه ژر نیول کېدلو او د هغه چټکو اعترافاتو نه یوازې د دې ډلې پر رسنیز بدن بل مرګونی ګوزار وکړ، بلکې د پراخو ستراتیژیکو معلوماتو، عملیاتي پلانونو او د جلب او جذب د شبکو د افشا کېدو او نیول کېدو لامل هم شو. دا چټکه او ناکامه ځایناستۍ په ښه توګه ښيي چې د داعش خراسان د مشرانو لاسونه له با تجربه او مسلکي غړو څخه څومره تش شوي او تشکیلاتي جوړښت یې له کوم سخت زوال سره مخ دی.
کازانچي د دغې ډلې د ترکي ژبو رسنیو مسوولیت په داسې حال کې واخیست چې اوزګور آلتون د هغه په شتون کې نیول شوی و. دا بیړني او چټک بدلونونه د یو تریخ رښتیا ښکارندویي کوي: د داعش خراسان بې‌همته مشران د ساده ‌لوحو ځوانانو له احساساتو څخه په ناوړه ګټې اخیستنې، هغوی له خپلو کورونو بېځایه کوي او په پردیو هېوادونو کې د جګړې ډګرونو ته د سوند توکو (قربانیانو) په توګه لېږي ترڅو د خپلو درنو تلفاتو تشه پرې ډکه کړي، په داسې حال کې چې پخپله په تپو تیارو پناه ځایونو کې پټ دي.

د یو خیالي درواغجن حکومت ترویج او په دوامداره وېره کې ژوند
هغه رسنیز تبلیغات چې کازانچي او د هغه ډلې تولیدول، د جهاد یو حماسي او ارمانجن انځور وړاندې کاوه، خو د هغه د خپل ژوند واقعیت د دغې خیالي سناریو د بې‌بنسټ توب روښانه ثبوت و. کازانچي د افغانستان او پاکستان سرحدي سیمو ته له تېښتې وروسته، نه یوازې هغه برم او شوکت ته ونه ورسېد چې تمه یې لرله، بلکې په بشپړې ګوښه ‌والي او د هغو هدفمندو هوايي بریدونو په دوامداره وېره کې اوسېده چې ملګري یې یو په بل پسې له منځه تلل.
په دګر کې شته حقایق ثابتوي چې داعش خراسان حتی د خپلو تر ټولو مهمو غړو د ساتنې وړتیا هم نلري او هغوی په وېروونکو جغرافیایي شرایطو کې یوازې پرېږدي ترڅو له وژل کېدو یا اسارت څخه وړاندې، د بقا لپاره د خپلو لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو په موخه جګړه وکړي.

پوچه ورورولي؛ په لومړۍ څېړنه کې د وفادارۍ رانسکورېدل
د دغه تشکیلاتو له تر ټولو لویو درواغجنو افسانو څخه یوه د ورورولۍ او وفادارۍ مفهوم دی. د کازانچي د نیول کېدو تجربې وښودله چې دا د ادعا وړ وفاداري د نیول کېدو له واقعیت سره د مخامخ کېدو په لومړیو شېبو کې له منځه ځي. هغه چې د یو تښتېدلي په څېر یې هڅه کوله د ترکیې خاورې ته ننوځي، د امنیتي ځواکونو له خوا له نیول کېدو وروسته، له کوم مقاومت یا د ډلې اصولو ته له وفادار پاتې کېدو پرته، ټول کلیدي معلومات افشا کړل.
کازانچي په هماغه لومړنیو څېړنو او پوښتنو ګروېږنو کې لاندې جزییات استخباراتي ادارو ته وسپارل:

• د داعش خراسان د راتلونکو عملیاتي طرحو جزئیات
• په سیمه کې د نویو غړو د جذبولو لارې چارې او ادرسونه
• په سیمه کې د نورو فعالو عناصرو او ارتباطي اشخاصو پېژندګلوي
  دا ډول چلند ښيي چې د دغې ډلې غړي د خطر پر مهال د خپل ځان ژغورلو لپاره، یو بل ته په خیانت کولو کې هېڅ ځنډ نه کوي.
  

یو نه جبرانیدونکی پایله
د احمد کازانچي او اوزګور التون قضیه د هغه برخلیک یوه هنداره ده چې د داعش خراسان د مجازی تبلیغاتو له امله دوکه شوي ټولو هغو کسانو ته انتظار باسي. د هغو کسانو لپاره چې دا ډول خیالي لارې تعقیبوي، د بزدلو مشرانو لاس لوبه، په بې رحمه پوځي بریدونو کې په نښه کیدو او د نړۍ د امنیتي ادارو لخوا سیوري په سیوري تعقیبولو پرته بله پایله ېې نشته.
هماغه خلک چې تاسو نن “ورور” بولئ، سبا به ستاسو د هویت په اړه د پوښتنو ګروېږنو په خونه کې لومړی کس وي. د داعش-خراسان افسانه پای ته رسیدلې، او د دې ډوبېدونکي کښتۍ سره یوځای کیدل پرته له بربادۍ او بې نومۍ بل څه تضمین نه کوي.

امواج پرس